Zelf wol verven

Nieuwsgierig naar het verven van je eigen garen? Begin met één streng en één kleur. Met deze korte handleiding maak je een effen of licht gemêleerde streng en ontdek je hoe jouw garen de kleur opneemt.

Voor je begint

Deze werkwijze is bedoeld voor wollen garens, ook met nylon, in een pan. Acid dyes kleuren dierlijke vezels en nylon; voor katoen, linnen en acryl heb je een andere verf nodig. Het zuur in de naam verwijst naar de azijn of het citroenzuur dat je aan het verfbad toevoegt. Wij raden citroenzuur aan: het is gemakkelijk af te wegen en heeft geen azijngeur. Gewone witte natuurazijn kan ook.

Dit leg je klaar • voor 100 gram droog garen

• 100 gram ongeverfd wollen garen, als los afgebonden streng.

• Jacquard Acid Dye: bijvoorbeeld 1 gram als eerste proef. De benodigde hoeveelheid verschilt per kleur en gewenste diepte; controleer de aanwijzingen bij jouw kleur.

• Ongeveer 5 gram citroenzuur per 100 gram droog garen: dit is de dosering die wij aanbevelen. Als alternatief kun je ongeveer 15 ml witte natuurazijn van 5% gebruiken (geen schoonmaakazijn). Gebruik één van beide.

• Een ruime RVS of onbeschadigde geëmailleerde pan, een stabiele warmtebron en voldoende water om het garen vrij te laten bewegen.

• Een precisieweegschaal (0,01 gram), maatbeker, RVS lepel, thermometer, emmer of spoelbak en een mild wolwasmiddel.

• Handschoenen, veiligheidsbril, schort en een passend fijnstofmasker voor het werken met verfpoeder.

Werk rustig en veilig

Lees vóór gebruik het etiket en de veiligheidsinformatie van je verf. Voorkom het inademen van poeder en contact met huid en ogen. Werk op een afwasbare, beschermde ondergrond in een goed geventileerde ruimte, uit de buurt van voedsel. Vermijd tocht die poeder verspreidt. Gebruik pannen, lepels en maatbekers uitsluitend voor verven, daarna nooit meer voor eten. Houd kinderen en huisdieren uit de buurt. Draag dichte schoenen, pas op met heet water en neem hete pannen niet mee naar de spoelbak. Maak gemorst poeder vochtig schoon, zonder stof op te jagen.

 

Aan de slag

Eén streng • één kleur • stap voor stap

1. Bereid je garen voor

Weeg het garen droog. Vouw de streng open en bind hem op enkele plaatsen losjes af, zodat hij niet in de knoop raakt. Strakke afbinddraden kunnen witte plekken geven. Laat het garen minimaal 30 minuten in koud tot lauw water weken, tot het door en door nat is.
 

2. Los de verf op

Weeg het poeder voorzichtig af en los het in een aparte maatbeker op in wat heet water. Roer tot er geen klontjes meer zijn. Vul de pan met voldoende koud water en meng de verfoplossing er goed door. Voeg nog geen citroenzuur of azijn toe.
 

3. Leg het garen in het verfbad

Knijp het voorgeweekte garen voorzichtig uit, zonder te wringen. Leg het in de pan en zorg dat alles onder water zit. Beweeg de streng rustig om de kleur te verdelen. Het garen moet voldoende ruimte hebben; prop de pan niet vol.
 

4. Verwarm geleidelijk

Verwarm het verfbad langzaam tot ongeveer 90 °C, zonder te koken. Controleer met een thermometer en verplaats het garen af en toe heel voorzichtig. Vermijd stevig roeren, wrijven en plotselinge temperatuurverschillen: daardoor kan wol vervilten.

5. Voeg citroenzuur toe en laat de verf hechten

Los het afgewogen citroenzuur op in wat water. Gebruik je azijn, verdun die dan met wat water. Voeg de oplossing naast het garen toe, niet rechtstreeks erop. Verdeel voorzichtig. Houd het bad daarna ongeveer 30 minuten rond 85 tot 90 °C. Beweeg het garen af en toe zachtjes. Het water wordt lichter, maar hoeft niet 100% kleurloos te worden. Het moet helder zijn, eventueel met een kleurtje. Zolang het niet een troebele kleur is, is het goed. Een troebele kleur (restant) geeft aan dat er of te veel verf is gebruikt, of het verfbad niet heet genoeg was of dat er niet genoeg zuur gebruikt is. Is het water al na enkele minuten helder? Dan kun je de pan al gelijk af laten koelen, het zuur heeft dan zijn werk al gedaan.

6. Laat afkoelen, spoel en droog

Zet de warmtebron uit en laat het garen in de pan geleidelijk afkoelen. Spoel voorzichtig met water van ongeveer dezelfde temperatuur. Was met een mild wolwasmiddel volgens het etiket en spoel zo nodig na tot het water vrijwel helder blijft. Knijp het water eruit zonder te wringen, druk eventueel in een handdoek en hang de streng te drogen.

 

Een eerste proef mag een verrassing zijn

De kleur hangt onder meer af van het garen, de hoeveelheid verf, de temperatuur en de tijd. Noteer daarom je kleur, hoeveelheden en werkwijze. Een kleine kleurnuance hoort bij handverven. Was je eerste geverfde project voor de zekerheid apart.

 

Meer ontdekken?

In onze basiscursus Wol verven met vertrouwen oefenen we samen en is er ruimte voor uitleg en vragen.

 

Wol met Verve • Beknopte startgids voor wollen garens. Gebaseerd op onze masterclass en de panmethode van Jacquard Acid Dye. Volg voor andere merken en vezels de bijbehorende instructies. Jacquard: www.jacquardproducts.com/acid-dye